Türkiye'de vergi dendiğinde akla ilk olarak gelir vergisi, KDV veya ÖTV gelir. Ancak hayatın doğal akışında karşımıza çıkan, genellikle vefat gibi acı bir olayla veya büyük bir şans eseri (piyango, bağış) gündeme gelen çok özel bir vergi türü vardır: Veraset ve İntikal Vergisi (VİV).
Babanızdan size bir ev miras kaldığında, bir yarışma programından büyük ödül kazandığınızda veya bir aile büyüğünüz size karşılıksız olarak yüklü miktarda para (bağış) havale ettiğinde devlet bu servet transferine ortak olur. "Bedavadan (İvazsız) elde edilen servet" vergilendirilir.
Ancak devlet, özellikle çekirdek aileyi korumak adına bu vergiye devasa İstisna Tutarları (Muafiyetler) eklemiştir. Yani size kalan mirasın belirli bir tutarına kadar hiç vergi ödemezsiniz. Sadece bu istisnayı aşan kısım vergiye tabidir. Makalemizi okumaya başlamadan önce, size intikal eden malvarlığının yasal türüne göre 2026 yılı tarifesiyle ödeyeceğiniz net vergiyi aşağıdaki simülatörden hesaplayabilirsiniz.
Miras ve Bağış Vergisi Hesaplayıcı
2026 yılı tahmini istisna sınırları ve vergi dilimlerine göre hesaplar.
*Hesaplamalar 2026 yılı tahmini yeniden değerleme oranlarına ve artan oranlı dilimlere göre simüle edilmiştir.
Veraset (Miras) ve İvazsız İntikal (Bağış) Farkı Nedir?
Kanun isminde geçen iki terim aslında iki farklı vergilendirme mantığını temsil eder:
- Veraset (Miras Yoluyla Geçiş): Bir kişinin vefatı üzerine, kanuni mirasçılarına (eş, çocuk, kardeş vb.) kalan ev, arsa, araba veya bankadaki nakit paradır. Ölüm nedeniyle gerçekleştiği için devlet burada vatandaşı korur; İstisna tutarları çok yüksektir ve vergi oranları çok düşüktür (%1'den başlar).
- İvazsız İntikal (Karşılıksız Geçiş): Kişi hayattayken birine karşılıksız para göndermesi, ev bağışlaması veya şans oyunlarından kazanılan ikramiyelerdir. Ortada bir ölüm olmadığı ve bedavadan servet elde edildiği için devletin kestiği vergi oranları çok yüksektir (%10'dan başlar).
2026 Yılı Tahmini İstisna (Muafiyet) Tutarları
Vergi hesaplanırken, size kalan tüm malvarlığından önce yasanın tanıdığı "İstisna Tutarı" düşülür (silinir). Sadece bu sınırı aşan kısım için vergi ödersiniz. 2026 yılı için beklenen tahmini istisna tutarları şöyledir:
| İntikal Türü ve Kimlere Kaldığı | 2026 Tahmini İstisna Tutarı |
|---|---|
| Miras (Eş ve Çocukların her biri için ayrı ayrı) | ~ 2.500.000 TL |
| Miras (Çocuk yoksa sadece eşe kalan) | ~ 5.000.000 TL |
| Bağış / İvazsız İntikal (Hayattayken yapılan karşılıksız transfer) | ~ 60.000 TL |
| Şans Oyunları ve Yarışmalar (Piyango, iddaa vb.) | ~ 60.000 TL |
Örnek: Babanız vefat etti ve size 2.000.000 TL değerinde bir ev miras kaldı. Sizin yasal istisna hakkınız 2.5 Milyon TL olduğu için, bu miras tamamen vergiden muaftır. (Hiç vergi ödemezsiniz).
Artan Oranlı Vergi Dilimleri (%1 ile %30 Arası)
İstisna tutarını aştıktan sonra kalan bakiye (Matrah), artan oranlı vergi dilimlerine tabi tutulur. Tıpkı gelir vergisinde olduğu gibi, miktar büyüdükçe vergi oranı da artar.
Miras (Veraset) İçin Vergi Oranları: İstisnayı aşan kısmın ilk 2.5 Milyon TL'si için sadece %1 vergi ödenir. Tutar arttıkça bu oran %3, %5, %7 ve en fazla %10'a kadar çıkar.
Bağış (İvazsız İntikal) İçin Vergi Oranları: Arkadaşınız size yüklü bir para yolladıysa, istisnayı (60 bin TL) aşan kısmın ilk dilimi %10'dan başlar. Tutar arttıkça oran %15, %20, %25 ve en fazla %30'a kadar tırmanır.
Babadan Çocuğa Bağış İndirimi: Eğer bir kişi hayattayken kendi eşine, anne-babasına veya çocuğuna bir ev bağışlar veya para havale ederse, normal bağış vergisi oranları Yarı Yarıya (%50) indirimli uygulanır. Yani %10 yerine %5 vergi alınır.
Dikkat: Bankadan Gönderilen Yüklü Paralar Vergiye Tabi mi?
Son yıllarda MASAK ve Gelir İdaresi'nin (GİB) banka hareketlerini sıkı denetimi, birçok kişiyi vergi cezasıyla karşı karşıya bırakmıştır.
Eğer arkadaşınıza veya sevgilinize bankadan karşılıksız olarak "Borç değil, hediye" maksadıyla örneğin 500.000 TL yollarsanız, bu bir İvazsız İntikadir (Bağıştır). Parayı alan kişi, 1 ay içerisinde vergi dairesine giderek "Bana bağış yapıldı" diye beyanname vermek ve o yılın istisna tutarını aşan kısmı için %10 ile %30 arasında vergi ödemek zorundadır. Aksi takdirde, GİB sistemi bunu tespit ettiğinde Vergi Ziyaı Cezası keser.
Beyanname Ne Zaman ve Nereye Verilir?
Veraset ve İntikal Vergisi otomatik olarak kesilmez. Sizin beyan etmeniz gerekir.
- Vefat Durumunda (Miras): Ölüm Türkiye'de gerçekleşmişse, mirasçıların vefat tarihinden itibaren 4 ay içinde Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi vermeleri gerekir. (Gecikme durumunda usulsüzlük cezası kesilir).
- Bağış Durumunda: Malların hukuken iktisap edildiği (paranın hesaba geçtiği veya tapunun devredildiği) tarihi izleyen 1 ay içinde beyanname verilmelidir.
- Şans Oyunlarında (Stopaj): Milli Piyango veya İddaa gibi yasal şans oyunlarında sizin beyanname vermenize gerek yoktur. İkramiyeyi ödeyen kurum, istisna tutarını aştıktan sonra kalan kısımdan %20 oranında Stopaj (Kesinti) yapar ve size kalan net tutarı öder.
Miras kalan evin tapusunu kendi üzerinize geçirebilmek veya bankadaki hesabı bloke olmaktan kurtarıp çekebilmek için, vergi dairesine bu beyannameyi verip "Vergi İlişiği Kesilmiştir" belgesini almanız yasal bir zorunluluktur.