Gurbetçiler İçin Türkiye'deki Evlerin Emlak Vergisi: Kimler Vergi Ödemez?

Almanya, Fransa, Hollanda veya dünyanın herhangi bir ülkesinde yaşayan gurbetçi vatandaşlarımızın Türkiye ile olan en güçlü bağlarından biri memleketlerinde sahip oldukları gayrimenkullerdir. Çoğu gurbetçi, yaz tatillerinde memleketine geldiğinde kalabilmek veya ileride kesin dönüş yaptığında yaşamak amacıyla Türkiye'den bir ev satın alır.

Türkiye'de evi olan herkesin bildiği gibi, her yıl belediyelere ödenmesi zorunlu olan bir Emlak Vergisi bulunmaktadır. Peki, yılın 11 ayını yurtdışında geçiren, o evi sadece yılda 1 ay tatil için kullanan gurbetçiler bu vergiyi ödemek zorunda mıdır? Veya yurtdışından emekli olan bir vatandaşımız ile yurtdışında aktif çalışan bir vatandaşımızın emlak vergisi kanunu karşısındaki statüsü aynı mıdır?

Emlak Vergisi Kanunu'nun 8. Maddesi bu konuda oldukça net ama bir o kadar da bilinmeyen istisnalar barındırıyor. Birçok yurtdışı emeklisi vatandaşımız, aslında yasalarca Emlak Vergisinden muaf (Sıfır Oranlı Emlak Vergisi) olmasına rağmen, bu hakkını bilmediği için yıllarca Türkiye'deki belediyelere boş yere vergi ödüyor. Eğer durumunuzu merak ediyorsanız, makalemizi okumaya başlamadan önce hemen aşağıdaki testimizi çözerek muafiyet durumunuzu öğrenebilirsiniz.

Sıfır Oranlı Emlak Vergisi Nedir? (Genel Kural)

Türkiye Cumhuriyeti devleti, geliri olmayanları veya sadece emekli maaşıyla geçinenleri korumak amacıyla "Sıfır Oranlı Emlak Vergisi" adında bir muafiyet sistemi geliştirmiştir. Bu kurala göre; Türkiye sınırları içinde brüt yüzölçümü 200 metrekareyi geçmeyen tek bir meskeni (evi) olan ve hiçbir geliri olmadığını belgeleyenler, ev hanımları, işsizler, engelliler, gaziler ve emekliler emlak vergisi ödemezler.

İşte gurbetçilerin durumu da tam olarak bu genel kural üzerinden, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Gelir İdaresi Başkanlığı'nın verdiği özel muktezalarla (görüşlerle) belirlenmektedir.

Yurtdışından Emekli Olanların Durumu (Müjde!)

En çok merak edilen ve en çok hataya düşülen konu yurtdışı emeklileridir. Yıllarca Almanya'da, Fransa'da çalışmış ve oranın sigorta kurumundan emekli olmuş bir vatandaşımız, Türkiye'deki tek evi için emlak vergisi ödemek zorunda mıdır?

Cevap kesin ve nettir: HAYIR, ÖDEMEZ.

Emlak Vergisi Kanunu, "Sosyal güvenlik kurumlarından emekli aylığı alanlar" ifadesini kullanır ve bu kurumu sadece Türkiye'deki SGK ile sınırlandırmaz. Türkiye ile aralarında "Sosyal Güvenlik Anlaşması" bulunan ülkelerin (Almanya, Hollanda, Fransa, Belçika, Avusturya vb. 30'dan fazla ülke) sigorta kurumlarından emekli olan gurbetçilerimiz de tıpkı Türkiye'den emekli olmuş gibi muafiyet hakkına sahiptir.

Şartlar: 1) Türkiye'de sadece 1 adet eviniz olmalı. (İkinci bir eviniz, yazlığınız veya arsanız varsa, tüm evler için vergi ödersiniz).
2) Evin brüt alanı 200 metrekareyi aşmamalıdır.
3) Yurtdışından aldığınız emekli maaşı dışında (kira geliri, ticari kazanç, faiz geliri gibi) başka bir geliriniz olmamalıdır.

Yurtdışında Aktif Çalışanlar ve Ev Hanımları

Yurtdışında Çalışan Gurbetçiler: Eğer yurtdışında aktif olarak bir fabrikada işçiyseniz, memursanız veya kendi iş yerinizi işletiyorsanız, düzenli bir geliriniz var demektir. Yasa gereği "geliri olanlar" muafiyetten yararlanamaz. Dolayısıyla yurtdışında aktif çalışan tüm gurbetçilerimiz, Türkiye'deki evleri için her yıl (Mayıs ve Kasım aylarında) emlak vergisi ödemek zorundadır.

Yurtdışında Yaşayan Ev Hanımları ve İşsizler: Türkiye'deki kural gurbetçi ev hanımları için de geçerlidir. Eğer yurtdışında yaşıyorsanız, herhangi bir sigortalı işte çalışmıyorsanız, adınıza ticari bir işletme yoksa ve Türkiye'de de herhangi bir geliriniz (kira, faiz vb.) bulunmuyorsa, Sıfır Oranlı Emlak Vergisi (Muafiyet) hakkından yararlanırsınız. Emlak vergisi ödemezsiniz.

Evi Kiraya Vermek veya Yazlık Olarak Kullanmak

Gurbetçi vatandaşların en çok düştüğü iki büyük yasal tuzak vardır:

1. Evi Kiraya Vermek: Diyelim ki Almanya'dan emeklisiniz. Normalde muafsınız. Ancak Türkiye'deki o tek evinizi başkasına kiraya verdiyseniz, artık "Kira Geliri" elde eden bir kişi statüsüne geçersiniz. Kanun, "Emekli maaşı dışında hiçbir geliri olmamalıdır" der. Evi kiraya verdiğiniz an muafiyet bozulur ve emlak vergisi ödemeye başlarsınız.
2. Yazlık Ev (İkinci Ev) Sorunu: Kanun çok açıktır; "Tek mesken (ev)". Eğer memleketinizde (Örn: Kayseri'de) bir eviniz varken, gidip Antalya'dan da bir yazlık alırsanız ev sayınız ikiye çıkar. Bu durumda "Sadece birine vergi öderim, diğeri muaf olur" diyemezsiniz. Ev sayısı 1'i aştığı anda her iki ev için de emlak vergisi ödemek zorundasınız.

Muafiyet Başvurusu Nasıl Yapılır? (Geriye Dönük İade)

Belediyeler sizin yurtdışından emekli olduğunuzu veya ev hanımı olduğunuzu otomatik olarak sistemden göremez. Bu hakkı kullanabilmek için Türkiye'deki evinizin bağlı olduğu Belediye'nin Emlak Servisi'ne şahsen veya yasal temsilciniz (vekalet verdiğiniz kişi) aracılığıyla başvurmanız gerekir.

Gerekli Belgeler: Belediye binasına giderek "Tek Meskeni Olan Emeklilere / Hiçbir Geliri Olmayanlara Ait Taahhütname" formunu doldurup imzalarsınız. Yurtdışı emeklileri için ayrıca, yurtdışındaki emeklilik kurumundan (Örn: Deutsche Rentenversicherung) alınmış ve Türkçe tercümesi onaylanmış "Emeklilik Belgesi"ni ibraz etmeniz istenir.

Geriye Dönük İade Alabilir misiniz? Evet! Eğer yıllardır emekli/ev hanımı olduğunuz halde bilmeden Türkiye'deki tek eviniz için emlak vergisi ödediyseniz; belediyeye dilekçe vererek son 5 (beş) yıl içinde ödediğiniz tüm emlak vergilerini nakit olarak geri (iade) alabilirsiniz. 5 yılı aşan ödemeler ise zaman aşımına uğradığı için iade edilmez.